Öz-Şefkati Beslemek

Öz-Şefkati Beslemek  

“Nezaket ışığı, ıstırap gözyaşlarıyla buluştuğunda, merhamet gökkuşağı ortaya çıkar.” Myanmar’dan bir söz.

Kendinize karşı nazik olmayı öğrenmek, ruhsal yolculuğumuzun çok derin ve önemli bir yönüdür. Çoğu zaman sevilmeye layık olmadığımızı hissediyor ya da her zaman başkalarını memnun etmeye çalışırken buluyoruz kendimizi; bu nedenle kendimize şefkatle davranmak hayati önem taşır. Kendine karşı nazik olmak, iyileşmenin hayati enerjisini kapsar ve ruhsal büyümenin içsel bir parçasıdır. Kendine şefkat gösterebilmenin dinamiklerini ve önemini anlayınca, nezaket bizi daha güçlü ve bağımsız hale getirerek kalplerimizi açar.

“Kendini Bil”, Apollo Tapınağı’nda Delphi’nin eski Yunan muhafazasında yazılı olan felsefi bir özdeyiştir ve derin bir ruhsal gerçeği kapsar. Fiziksel bedenin ben olmadığımı, bedenin içinde yaşayan ruhsal bir varlık olduğumu derinden idrak ettiğimde, varlığımın merkezi enerjisinin sevgi olduğunun farkına varırım. Sevgi olduğumu idrak ederim, benliğimde sevgi var. Bu benim temel kimliğimin bir parçası, ruhsal DNA’m.

Şefkat kelimesi “birlikte acı çekmek” anlamına gelir. Başkalarıyla birlikte acı çekmek anlamında değildir bu, çünkü bundan çok daha karmaşıktır. Istırap, acı ve üzüntü ile olan ilişkimizle ve hepimizin yaşadığı yaşam anlarıyla nasıl ilişki kurduğumuzla ilgilidir.

İngiliz bir klinik psikolog olan Paul Gilbert, şefkati “kendisinin ve diğer canlıların acılarının derin farkındalığı, onu hafifletme arzusu ve çabası” olarak tanımlıyor. Şefkat hepimizin başkalarına ve kendimize verebileceği güçlü bir enerjidir.

Öz-Şefkat şunları içerir:
*Diğerine dikkat/ilgi göstermek, diğerine dikkat göstermek, ona ne olduğuna dair bir anlayış geliştirmek, başkalarının sıkıntısına empatik bir yanıt vermektir.

*Empati hissetmek, başkalarının acılarını hafifletmeye yardımcı olmak için düşünceli ve uygun eylemlerde bulunmaktır. (Atkins ve Parker 2012)

Kendinize karşı aktif bir şekilde nazik olmak neden önemlidir? 

“Birinin başkaları için gerçek bir şefkat geliştirmesi için öncelikle şefkat geliştirecek bir temeli olmalıdır. Bu temel, kişinin kendi duygularıyla bağlantı kurma ve kişinin kendi esenlik hali konusunda düşünme yeteneğidir. Başkalarına özen göstermek kendine özen göstermeyi gerektirir.” (Dalai Lama, 2012)

Ancak, kendinize karşı nazik olmada, çoğumuz çok da iyi değiliz. Kristen Neff, (Teksas Üniversitesi, Eğitim Psikolojisi Bölümü’nde doçent) kendine şefkat göstermenin üç bileşeni olduğunu söyler:

1. Bilinçli dikkat: “İdrak et”; kendimize karşılık verebilmek için nerede incindiğimizi bilmeliyiz. Bunu iyileştirebilmek önce hissetmeliyiz.
2. İnsan olmanın ortak yönü: Yalnız değiliz. Gezegende sekiz milyar insanız, bu yüzden herhangi bir zamanda milyarlarca insanla aynı duyguları paylaşmamız muhtemeldir.
3. Kendine karşı nezaket: Ya elinizi tutarak, ya ses tonunuzu yumuşatarak, söylediğiniz kelimelere dikkat ederek, aynı çok sevdiğiniz bir dosta davrandığınız gibi kendinize davranın. Bütün bunlar cesaret ve bilgelik gerektirir.

Çoğumuzun öz-şefkat konusunda çok iyi olmamasının nedenlerinden biri, zamanımızın çoğunu öfkeli, stresli ve endişeli hissederek geçirmemizdir. Dengemizi koruyamıyor ve vücudumuzda çok fazla adrenalin (korkuya yanıt) veya dopamin (“yapmak” yani eylem halinde olmaya bağımlı olmak) salınımı oluyor. Sevgi ve sakinlik hormonları, oksitosin ve endorfinin daha fazla salınımını sağlayabilmek için, güvende hissettiğimiz ve başkalarıyla bağlantıda kaldığımız bir ortamda daha fazla zaman geçirmemiz gerekiyor. Bu nedenle, meditasyonu dengemizi yeniden kazanmanın bir yolu olarak düşünebiliriz. Kendi gerçek doğamızla, sevgimizin kaynağıyla bağlantı kurarız.

Bunu yapabildiğimizde, düşüncelerimiz ve duygularımız aracılığıyla, sakinliğin ve nezaketin fizyolojik yanıtı olan, şefkatli bir karşılık doğal olarak ortaya çıkar. Öz-şefkati bir pratik olarak uyguladığımızda, gerçek ruhsal doğamız sevgi ve huzuru özgün bir şekilde yansıtırız.

Uzun süredir Rajayoga uygulayıcısı olan Dr.Sarah Eagger, Janki Vakfı’nın başkanı ve Imperial College London’dan emekli bir danışman psikiyatristtir. Fırtınada Dinginlik, Korku ve Belirsizlikle Yüzleşmek için 7 Araç adlı kitapları bulunmaktadır.